Matthias was gameverslaafd. Nu helpt hij anderen gezonde digitale balans vinden
1 oktober 2026
Wanneer wordt gamen of socialemediagebruik problematisch? En hoe kom je van die verslaving af? Sociaal.Net sprak met Matthias Dewilde, ervaringsdeskundige en medeoprichter van GameChangers. “Niemand denkt op zijn sterfbed: ‘Had ik maar wat meer draken gedood of filmpjes gekeken op Instagram.’”
gebruiker | methodiek | sociale professional
De ondersteuning die ze zelf misten
Voor de meesten is gamen gewoon een hobby, maar bij sommigen loopt het volledig uit de hand. Ze gamen dag en nacht en kunnen er nog moeilijk mee stoppen. Hun interesse in andere hobby’s vermindert, sociale contacten verwateren en inspanningen voor studies of werk gaan achteruit.
GameChangers helpt mensen terug de balans tussen de online- en de offlinewereld te vinden. Matthias Dewilde richtte de organisatie op samen met Bavo Vroman. Beiden kampten zelf lange tijd met een gameverslaving. Vandaag bieden ze de ondersteuning die zijzelf en hun ouders toen misten.
Van kwaad naar erger
Voor Matthias begon die verslaving al in het middelbaar. Na lang in het buitenland gewoond te hebben, verhuisde zijn gezin terug naar België. Hij vond moeilijk aansluiting bij zijn klasgenoten. “Toen ik na lang aandringen een computer op mijn kamer kreeg, begon ik steeds meer te gamen. Online maakte ik wel vrienden.”
Tijdens zijn hogere studies ging het gamen van kwaad naar erger. “Vooral één spelletje heb ik duizenden uren gespeeld: World of Warcraft. Dat is een online rollenspel waarbij je een held speelt die de wereld redt van grote boze draken. Het spel gaf me het gevoel van vooruitgang en succes dat ik miste in het echte leven. Het was een vlucht geworden.”
‘Online zocht en vond ik bevestiging, goedkeuring, connecties. Maar hoe meer ik online ging, hoe eenzamer ik werd.’
Matthias woonde nog thuis en raakte steeds meer geïsoleerd. “Tegen het einde van mijn studies ging ik bijna niet meer naar de les. Ik had maar één vriend meer die ik af en toe zag. Pas vlak voor de examens schoot ik in gang. Ik had telkens herexamens, maar raakte er altijd wel door.”
Nadat hij afstudeerde, gamede Matthias een half jaar dag en nacht. Hij wist dat het problematisch was, maar wist niet wat hij eraan kon doen. “Het moeilijke bij verslaving is dat het een tijdelijke vlucht is van een onderliggend probleem, maar dat de verslaving dat probleem net groter maakt. Bij mij was dat onzekerheid over de toekomst en eenzaamheid. Online zocht en vond ik bevestiging, goedkeuring, connecties. Maar hoe meer ik online ging, hoe eenzamer ik werd.”
Hoe heb je die vicieuze cirkel kunnen doorbreken?
Matthias: “Op een dag was er een stroompanne: ik kon niet gamen. De paniek sloeg toe en ik verveelde me dood. Ik besefte dat er echt iets moest veranderen. En toen werd ik gebeld door een rekruteerder. Hij zocht deur-aan-deurverkopers voor telefoonabonnementen. Ik durfde geen nee zeggen. De job was op zelfstandige basis: als ik niets verkocht, verdiende ik niets.”
‘De job gaf me structuur, vooruitgang, uitdaging. Iets wat ik vroeger enkel in spelletjes vond.’
“Ik was heel verlegen. Bij het eerste huis waar ik aanbelde, rende ik weg voor iemand opendeed. In het begin verkocht ik niet veel, maar ik heb niet opgegeven. We deden soms rollenspelen en ik leerde van anderen. Geleidelijk aan overwon ik mijn sociale angsten en lukte het om te verkopen. De behoefte om te gamen nam af. Ik had nu contacten in de echte wereld. De job gaf me structuur, vooruitgang, uitdaging. Iets wat ik vroeger enkel in spelletjes vond. Ik begon zeer bewust aan mezelf te werken: ik zocht hobby’s, volgde kooklessen en ging na enkele jaren alleen wonen.”
Gamede je daarna dan nooit meer?
“Ik ben nog enkele keren hervallen. Vaak na een tegenslag. Dan verdween ik een paar maanden van de aardbol. Toen dat rond mijn dertigste weer gebeurde, heb ik heel radicaal enkele maanden mijn computer aan een vriend gegeven, mijn internetabonnement tijdelijk opgezegd en zelfs even mijn telefoon weggedaan. Al snel merkte ik dat ik gelukkiger was. Nu weet ik dat ik er gewoon niet meer aan mag beginnen. Goede voornemens volstaan voor mij niet.”
“Games kunnen op korte termijn veel voldoening geven en problemen even naar de achtergrond duwen. Het probleem is dat het tijdelijk is en dat die problemen niet verdwijnen.”
Wat maakt games zo verslavend? Je belandt toch niet in een roes zoals met alcohol of drugs.
“Je kan gamen beter vergelijken met gokken. Elementen in het design van games, maken dat je blijft spelen. Net zoals aan een slotautomaat is er anticipatie. Nadat je iets doet, krijg je snel feedback: je wint een match, haalt een level of krijgt een beloning. Geluiden en beelden versterken dat gevoel van succes. Je krijgt een dopamineshot.”
“Snelle beloningen en zichtbare vooruitgang, versterken de drang om opnieuw te spelen. De uitnodiging om nog eens te spelen, volgt ook meteen. Je kan jezelf vergelijken met anderen, wat je competitiviteit aanwakkert. Maar je wordt altijd gekoppeld aan mensen die ongeveer hetzelfde niveau als jou hebben wat het uitdagend houdt. Je gaat nooit zwaar af, want dan zou je niet opnieuw proberen.”
‘Snelle beloningen en zichtbare vooruitgang, versterken de drang om opnieuw te spelen.’
“Games kunnen op korte termijn veel voldoening geven en problemen even naar de achtergrond duwen. Het probleem is dat het tijdelijk is en dat die problemen niet verdwijnen. Je won een match en denkt dat je de beste van de wereld bent. Maar de volgende ochtend zijn je ouders weer aan het zagen over je slechte schoolresultaten. Dus je wil zo snel mogelijk opnieuw gamen.”
Zijn jongeren kwetsbaarder voor de verslavende elementen in games dan volwassenen?
“Zeker. Ze zijn gevoeliger voor groepsdruk, maar ook voor de beloningsmechanismen. Waarom is alcohol, gokken en roken verboden voor jongeren? Niet omdat we hun leven willen verpesten, maar omdat we hen willen beschermen tegen de verslavende mechanismen.”
“Wat iemand aantrekt in games en hoeveel moeite die heeft om te stoppen, verschilt sterk van jongere tot jongere. In onze begeleiding zien we geregeld jongeren met autisme of ADHD, en jongeren die hoogbegaafd zijn. Games kunnen hen veel bieden: duidelijke doelen, uitdaging en snel zichtbare vooruitgang. Ook het sociale contact kan aantrekkelijk zijn, zeker wanneer aansluiting vinden op school moeilijker loopt.
‘In onze begeleiding zien we geregeld jongeren met autisme of ADHD, en jongeren die hoogbegaafd zijn.’
“Ik wist bijvoorbeeld niet wat ik met mijn leven wilde doen of waar ik goed in was. Games gaven me het gevoel dat ik daar niet over moest nadenken. Ze boden me een heldere wereld, gebaseerd op logica. Niets was vaag: er moest een draak gedood worden. En daar was ik erg goed in.”
Veel verslavende elementen die je opsomt, zitten ook in sociale media.
“Ze leren van elkaar. Veel apps motiveren je om er elke dag gebruik van te maken, zoals Snapchat met haar ‘streaks’ als je meerdere dagen na elkaar foto’s uitwisselt. Je krijgt op platformen zoals TikTok, Instagram en YouTube telkens nieuwe content voorgeschoteld, zodat je blijft scrollen.”
‘Sommige jongeren zitten aan gemiddeld acht uur schermtijd per dag.’
“Je mag smartphonegebruik van jongeren niet onderschatten. Als ik in scholen ga spreken, vraag ik leerlingen om hun schermtijd te checken. Sommigen zitten aan gemiddeld acht uur per dag. De tijd voor tv en computer is daarin nog niet meegerekend.”
De Europese Commissie stelt een socialemediaverbod voor kinderen onder 13 jaar voor. Vind je dat een goed idee en zou dat er ook moeten komen voor games?
“Ik vind dat een positieve stap. Een duidelijke leeftijdsgrens geeft ouders meer houvast om sociale media uit te stellen. De uitvoering blijft een uitdaging. Hoe de leeftijd gecontroleerd zal worden, zal mee bepalen wat er in de praktijk verandert. Ik vind het goed dat het voorstel ook verslavende ontwerpkeuzes wil aanpakken.”
“Daarnaast is ondersteuning nodig. We moeten ouders of opvoeders helpen grenzen te stellen en kinderen leren omgaan met sociale media, verveling en groepsdruk. Soms is het scherm ook een makkelijke babysit: voor volwassen die al veel op hun bord hebben, is het een moment van rust.”
“Voor games ben ik niet meteen voorstander van een verbod. Gamen kan ook een fijne hobby zijn. Wel pleit ik voor leeftijdsgeschikte inhoud en bescherming tegen mechanismen die kinderen eindeloos laten doorspelen. Hoe dan ook moet er iets gebeuren als we de groep die heel gevoelig is voor verslaving willen beschermen. Want op lange termijn heeft het een heel grote impact.”
Wat is die impact op lange termijn?
“Jongeren geraken achterop op vlak van sociale vaardigheden, emotieregulatie en executieve functies. Jezelf organiseren wordt heel moeilijk, want je bent het niet meer gewoon. Verveel je je, dan is daar het internet met duizenden spelletjes en filmpjes. Je verliest de vaardigheid om jezelf bezig te houden. Ondertussen ben je niet bezig met dingen die leiden tot een gelukkig, sociaal, lang en gezond leven zoals een opleiding of job, relaties, beweging.”
‘Als ik nu terugkijk op die duizenden uren die ik in World of Warcraft heb gestoken, denk ik soms dat ik evengoed in een coma had kunnen liggen.’
“Als ik nu terugkijk op die duizenden uren die ik in World of Warcraft heb gestoken, denk ik soms dat ik evengoed in een coma had kunnen liggen. Als je acht uur slaapt, blijven er zestien wakkere uren over in een dag. Wie dagelijks acht uur gamet of scrollt, besteedt dus de helft van zijn wakkere tijd aan online ontspanning. Bij vier uur per dag is dat nog altijd een kwart. Die tijd ben je kwijt. Niemand denkt op zijn sterfbed: ‘Had ik maar wat meer draken gedood of filmpjes gekeken op Instagram.’”
“Wie dagelijks acht uur gamet of scrollt, besteedt de helft van zijn wakkere tijd aan online ontspanning. Bij vier uur per dag is dat nog altijd een kwart.”
Wie zijn de mensen die bij jullie aankloppen voor hulp?
“Soms zijn dat mensen die zelf na een relatiebreuk of ontslag door de gameverslaving het roer willen omgooien. Maar meestal zijn het bezorgde ouders die contact opnemen. De leeftijd van hun kinderen varieert sterk, tussen 10 en 25 jaar. Er is niet altijd sprake van een gameverslaving, maar overmatig gamen of schermgebruik zorgt wel voor beginnende problemen zoals discussies thuis, een slecht rapport of hobby’s die wegvallen. Dan werken we preventief.”
“Na een intake starten we meestal een traject van drie tot zes gesprekken verspreid over een aantal maanden. Het start met inzicht vergroten in het probleem en de verslavende mechanismen van gamen en sociale media. Het helpt dat wij ervaringsdeskundige zijn. Door ons verhaal te delen, dringen we makkelijker door tot de jongere. Als die erbij is tenminste. Want soms wil die niet meekomen.”
Heeft het dan zin om een traject te lopen zonder de jongere erbij?
“Ja, zeker. Ouders onderschatten soms hoeveel ze zelf kunnen veranderen. Zo communiceren ze vaak op een manier die bij de jongere niet binnenkomt: mondeling, spontaan en vaag. Ze zeggen bijvoorbeeld: ‘Ik wil dat je wat meer naar buiten gaat.’ Of ze proberen afspraken te maken, maar zetten dat niet op papier of geven er geen gevolg aan. Het wordt niet serieus genomen.”
‘Ouders communiceren vaak op een manier die bij de jongere niet binnenkomt: mondeling, spontaan en vaag.’
“We gaan de verwachtingen daarom duidelijk op papier helpen zetten. Wij noemen dat het groeiplan, of ook het ‘nooit-meer-zagen-blad’. We kijken naar vijf belangrijke levensgebieden: gezondheid, sociaal en carrière zijn de basis, aangevuld door meehelpen en zelfstandigheid. Meehelpen kan zijn: een klusje, helpen koken, afruimen. En zelfstandigheid gaat over dingen zoals kamer opruimen, rijbewijs halen, een studentenjob. We maken de verwachtingen heel concreet, zoals ‘Ik verwacht dat je minstens drie keer per week een half uur sport.’”
“Het plan moet vooral vanuit de ouders komen. Als je aan de kinderen vraagt hoe een goede week eruitziet, weten ze het vaak niet. ‘Laat me gewoon maar gamen.’ De meeste verwachtingen van de ouders zijn dingen die ze eerder niet leuk zullen vinden. Toch helpen ze in de richting van een goed offline leven.”
Wat volgt er na het groeiplan?
“Vanuit het groeiplan maken we een weekplanning op samen met de jongere. Zo leren jongeren bewuster kiezen hoe ze hun vrije tijd invullen, omgaan met verveling en activiteiten opbouwen buiten het scherm. Er is een groot verschil tussen een zaterdag die leeg staat en dan maar opgevuld wordt met gamen en een zaterdag waar je vooraf al verschillende dingen hebt vastliggen.”
“De planning brengt rust en structuur. Naarmate dat ze terug vooruitgang merken in het leven offline, zullen de jongeren veel minder de drang voelen om te vluchten online. Want waarom zou je? Je leven daarbuiten is fantastisch, of toch zeker beter dan ervoor. Uiteraard moeten er ook afspraken gemaakt worden rond schermgebruik, want de drang om te gamen of online te gaan is groot.”
“Naarmate dat ze terug vooruitgang merken in het leven offline, zullen de jongeren veel minder de drang voelen om te vluchten online.”
Hoe maak je best afspraken rond schermgebruik?
“We raden aan om geleidelijk aan grenzen te stellen. Als er vandaag geen limieten zijn, starten we met één schermvrije avond in de week voor de hele familie. Alle schermen uit, samen koken, eten en bijvoorbeeld een bordspel spelen. Het is belangrijk dat de ouders meedoen. We moeten het patroon doorbreken van iedereen die elke avond in zijn eigen bubbel aan een scherm gekluisterd zit.”
“Hou daarnaast toestellen zoveel mogelijk uit de slaapkamer, want verslaving groeit waar er weinig sociale controle is. Dus geen computer op de kamer en liefst ook geen smartphone. En al zeker niet ’s nachts. Dan is de wilskracht van mensen vaak uitgeput, een ideale voedingsbodem voor verslaving.”
Wat als de jongere dit zelf niet wil? Niet elke ouder dwingt zulke regels makkelijk af.
“Als ouder beheer je meestal het internet en betaal je het gsm-abonnement. Als je helemaal geen beperkingen stelt, en puur rekent op de zelfdiscipline van je kind, zal het vaak voor teleurstelling zorgen. Gevolg: iedereen is kwaad op elkaar. Probeer de toegang tot die verslavende middelen zo veel mogelijk automatisch in te perken door tijdslimieten in te stellen op de toestellen. Dan ben je als ouder niet de hele tijd de boeman.”
‘Probeer de toegang tot die verslavende middelen zo veel mogelijk automatisch in te perken. Dan ben je als ouder niet de hele tijd de boeman.’
“Ik heb een jongeman begeleid van 23 wiens studies slecht liepen. Hij gamede veel ’s nachts. Iedereen was het ermee eens dat hij vroeger moest stoppen met gamen. Hijzelf ook. Dus ging de papa altijd om 10 uur ’s avonds aankloppen en zeggen dat het gedaan moest zijn. ‘Jaja, straks. Laat me met rust!’ Het was een constant gevecht. Dan hebben we samen besloten om gewoon in te stellen dat de modem om 10 uur uitvalt. Punt, einde discussie. Nu komt de vader een kwartier vroeger even waarschuwen dat het bijna zover is. Als die jongen dan om 10 uur nog bezig is, pech.”
“Zelfs zonder beperkingen kan het interessant zijn om te meten waar je schermtijd naartoe gaat. Er bestaan tools, zoals RescueTime, die inzicht geven in hoeveel tijd je aan verschillende apps en websites besteedt. Ik heb al studenten gehad die bij ons kwamen aankloppen na slechte examens. Zo’n tool toont al snel zwart op wit dat van de twaalf uur dat ze gemiddeld aan hun computer zitten, maar één uurtje naar de studies gaat. Vaak schrikken ze daar toch van.”
Heb je ook tips voor hoe je game- of schermverslaving voorkomt?
“De fout die veel ouders maken is dat ze hun kind van de ene op de andere dag een smartphone geven met alles erop en eraan: 4G, sociale media, spelletjes, geen beperkingen. Veel kinderen kunnen niet om met die vrijheid. Daarom raad ik aan om het heel gradueel op te bouwen en duidelijk te begrenzen.”
‘Ook je eigen gewoontes spelen mee.’
“Begin bijvoorbeeld het eerste jaar met een gsm waarmee ze enkel kunnen bellen en sms’en. Het volgende jaar een smartphone, maar zonder 4G. Stel ouderlijk toezicht en schermlimieten in. Zorg ook dat ze het toestel niet op hun kamer gebruiken, maar enkel waar er sociale controle is. Toon interesse in wat ze doen. Kijk samen naar filmpjes, speel een spelletje mee. Veroordeel niet, want anders gaan ze de neiging hebben om te verstoppen wat ze doen.”
“Naarmate ze ouder worden en je ziet dat ze er goed mee omgaan, kan je de regels versoepelen. Het probleem is dat die toestellen als vanzelfsprekend gezien worden. Je moet de schermtijd laten verdienen. Hoe meer verantwoordelijkheid je neemt, hoe meer vrijheid je krijgt. Help kinderen daarnaast groeien in het leven offline: zorg dat ze voldoende hobby’s en activiteiten hebben. Ook je eigen gewoontes spelen mee. Door zelf geregeld je smartphone of laptop weg te leggen, toon je kinderen hoe schermen hun plaats hebben naast andere dingen.”
Reactie plaatsen
Reacties