Voor veel mensen is de stap naar een therapeut, coach of hulpverlener groter dan vaak wordt gedacht. Niet omdat ze niet geholpen willen worden, maar omdat ze bang zijn voor wat de andere persoon zal denken.
Misschien herken je gedachten zoals:
"Wat als ze mij raar vinden?"
"Wat als mijn problemen eigenlijk niet belangrijk genoeg zijn?"
"Wat als ik iets vertel waar ze van schrikken?"
"Wat als ze een oordeel hebben over mij?"
Deze twijfels zijn bijzonder normaal. Sterker nog, ze behoren tot de meest voorkomende zorgen die mensen hebben voordat ze een eerste gesprek aangaan.
Waarom zijn we zo bang voor een oordeel?
Als mens zijn we van nature sociale wezens. We willen erbij horen, begrepen worden en geaccepteerd worden door anderen.
Ons brein is daarom erg gevoelig voor mogelijke afwijzing. Wanneer we iets persoonlijks delen, stellen we ons kwetsbaar op. Dat maakt dat veel mensen zich afvragen hoe de ander zal reageren.
Bij therapie of coaching is die kwetsbaarheid vaak nog groter. Je vertelt immers dingen die je misschien nog nooit tegen iemand anders hebt uitgesproken.
Je deelt gedachten waar je je voor schaamt.
Je spreekt over onzekerheden.
Je vertelt over fouten die je hebt gemaakt.
Je laat stukken van jezelf zien die je normaal verborgen houdt.
Het is logisch dat dit spannend voelt.
Wat als mijn probleem vreemd klinkt?
Veel mensen denken dat hun situatie uniek is.
Iemand die worstelt met verslaving denkt misschien dat niemand zal begrijpen waarom stoppen zo moeilijk is.
Iemand met relatieproblemen denkt dat anderen hun keuzes zullen veroordelen.
Iemand met seksuele vragen schaamt zich omdat het onderwerp zo persoonlijk is.
Toch zien hulpverleners dagelijks hoe verschillend mensen zijn én hoe vaak dezelfde menselijke thema's terugkomen.
Angst.
Verdriet.
Onzekerheid.
Schaamte.
Verlies.
Relatieproblemen.
Verslaving.
Twijfels over jezelf.
De details verschillen, maar de emoties zijn vaak verrassend herkenbaar.
Een therapeut kijkt anders dan vrienden of familie
Wanneer je iets moeilijks vertelt aan vrienden of familie, reageren zij vaak vanuit hun eigen ervaringen, overtuigingen of emoties.
Een therapeut of coach heeft een andere rol.
Die persoon probeert niet te bepalen of je gelijk hebt of fout bent.
Die probeert te begrijpen:
- Wat maakt dat je doet wat je doet?
- Welke gevoelens zitten daaronder?
- Welke ervaringen hebben hierin een rol gespeeld?
- Wat heb je nodig om verder te kunnen?
Dat betekent niet dat alles automatisch wordt goedgekeurd. Wel dat er eerst geprobeerd wordt om te begrijpen voordat er geoordeeld wordt.
De angst voor schaamte
Vaak zijn mensen niet zozeer bang voor het oordeel van de therapeut.
Ze zijn bang voor hun eigen schaamte.
Schaamte zorgt ervoor dat we geloven dat er iets fundamenteel mis is met onszelf.
Het vertelt ons:
"Als iemand dit weet, zullen ze mij anders bekijken."
"Als ik eerlijk ben, zullen mensen mij afwijzen."
Onderzoek toont echter aan dat schaamte vaak kleiner wordt wanneer ze uitgesproken wordt in een veilige omgeving.
Wat in je hoofd enorm en onoverkomelijk lijkt, wordt vaak draaglijker wanneer iemand zonder oordeel naar je luistert.
Moet ik alles meteen vertellen?
Absoluut niet.
Een therapeutische relatie is net als elke andere relatie gebaseerd op vertrouwen. Dat vertrouwen groeit meestal stap voor stap.
Je hoeft tijdens een eerste gesprek niet meteen je diepste geheimen op tafel te leggen.
Veel mensen beginnen met de dingen die ze comfortabel vinden om te delen. Naarmate ze zich veiliger voelen, ontstaat er vaak ruimte om dieper te gaan.
Een goede hulpverlener respecteert dat tempo.
Wat als ik begin te huilen?
Nog een veelvoorkomende angst.
Veel mensen excuseren zich wanneer ze emotioneel worden tijdens een gesprek.
Toch zijn emoties een normaal onderdeel van therapie en coaching.
Huilen betekent niet dat je zwak bent.
Het betekent niet dat je gefaald hebt.
Het betekent vaak gewoon dat je iets raakt wat belangrijk voor je is.
Voor hulpverleners zijn emoties geen probleem dat opgelost moet worden. Ze zijn vaak een waardevolle bron van informatie.
De therapeut is ook maar een mens
Hoewel hulpverleners professioneel zijn opgeleid, blijven het mensen.
Het verschil is dat ze geleerd hebben om bewust om te gaan met hun eigen oordelen, aannames en reacties.
Een professionele therapeut weet dat zijn of haar taak niet is om mensen in hokjes te plaatsen, maar om ruimte te creëren waarin groei mogelijk wordt.
Juist daarom wordt er binnen opleidingen veel aandacht besteed aan zelfreflectie, empathie en het herkennen van eigen vooroordelen.
Tot slot
De angst om veroordeeld te worden is menselijk. Zeker wanneer je iets deelt dat kwetsbaar, persoonlijk of pijnlijk voelt.
Maar therapie of coaching draait niet om beoordelen. Het draait om begrijpen.
Je hoeft niet eerst je leven op orde te hebben.
Je hoeft niet eerst "normaal genoeg" te zijn.
Je hoeft niet eerst een perfect verhaal te kunnen vertellen.
Je mag komen met twijfels, onzekerheden, schaamte, verdriet of vragen.
💙 Bij RE-KLIK horen we regelmatig cliënten zeggen: "Ik was zo bang dat jullie mij raar zouden vinden." Vaak ontdekken ze na enkele gesprekken dat ze niet de enige zijn met hun gedachten, gevoelens of worstelingen. En dat begrip soms precies is wat nodig is om de eerste stap naar verandering te zetten.
Reactie plaatsen
Reacties