nleiding
December: een maand vol lichtjes, gezelligheid, familie en feestelijkheden. Voor velen een tijd van warmte en verbinding. Maar voor mensen die worstelen met een verslaving kan deze periode ook extra uitdagend zijn.
Verleidingen liggen overal: alcohol bij diners, zoetigheden bij feestjes, sociale druk om “mee te doen”. Voor wie gewend is om spanning of emoties te verdoven, kan de kerstperiode oude patronen en cravings versterken.
Dit artikel onderzoekt hoe verslaving zich manifesteert tijdens de feestdagen, welke emoties vaak opduiken, en geeft praktische handvatten om deze periode door te komen zonder jezelf te verliezen.
1. Waarom de feestdagen zo uitdagend zijn
Er zijn verschillende redenen waarom december moeilijk kan zijn voor mensen met een verslaving:
-
Toegenomen stress: kerstinkopen, familieverplichtingen, verwachtingen over het perfecte feest zorgen voor spanning.
-
Emotionele triggers: herinneringen, eenzaamheid of onverwerkte gevoelens kunnen opkomen tijdens familiebijeenkomsten.
-
Beschikbaarheid van middelen: alcohol, eten of andere triggers zijn overal aanwezig.
-
Sociale druk: “Doe mee”, “alleen een glaasje kan geen kwaad”, of vergelijkingen met anderen kunnen cravings versterken.
Onderzoek toont dat stress en sociale druk sterke triggers zijn voor terugval bij gedrags- en middelenverslavingen, omdat ze het beloningssysteem activeren en impulscontrole tijdelijk verzwakken (Koob & Volkow, 2016).
2. Emoties die vaak opspelen
Tijdens de feestdagen kunnen emoties intens zijn:
-
Eenzaamheid of verdriet: ondanks gezelligheid kan iemand zich buitengesloten voelen of pijn van het verleden ervaren.
-
Schuld of zelfkritiek: vergelijken met anderen of het gevoel niet “goed genoeg” te zijn kan oude patronen triggeren.
-
Angst voor terugval: de gedachte dat “ik kan dit niet aan” kan spanning en vermijding versterken.
Het herkennen van deze emoties is cruciaal. Ze zijn vaak de brandstof voor het verlangen naar verdoving.
3. Praktische handvatten voor de feestdagen
Stap 1 – Voorbereiding
-
Plan vooraf hoe je omgaat met verleidingen: alcohol, eten of andere triggers.
-
Stel realistische verwachtingen voor jezelf en anderen.
Stap 2 – Bewuste copingstrategieën
-
Gebruik technieken zoals ademhalingsoefeningen, mindfulness of korte wandelingen om spanning te reguleren.
-
Noteer gevoelens in een dagboek in plaats van ze te verdoven.
Stap 3 – Sociale steun
-
Bespreek je zorgen met een vertrouwde persoon of lotgenoot.
-
Zoek steun van een therapeut of een groep als de feestdagen extra uitdagend zijn.
Stap 4 – Structuur en routine
-
Houd vaste tijden voor maaltijden, beweging en ontspanning.
-
Plan rustmomenten tussen sociale verplichtingen door.
Stap 5 – Zelfcompassie
-
Herinner jezelf eraan dat terugval niet betekent dat je gefaald hebt.
-
Vier kleine overwinningen, zoals een dag zonder verdoving of het uiten van gevoelens.
4. De feestdagen als kans
Hoewel december uitdagend kan zijn, biedt het ook een kans:
-
Bewust kiezen: leren om plezier te ervaren zonder verdoving versterkt zelfvertrouwen en veerkracht.
-
Verbinding verdiepen: oprechte gesprekken en tijd met geliefden kunnen patronen doorbreken.
-
Zelfzorg oefenen: prioriteit geven aan je welzijn leert je omgaan met stress op lange termijn.
Het gaat er niet om perfect te zijn, maar om kleine stappen van bewustzijn en verbinding.
Slotgedachte
Verslaving hoeft de magie van de feestdagen niet te overschaduwen. Met bewustzijn, voorbereiding, steun en zelfcompassie kun je december doorkomen zonder jezelf te verliezen.
Herinner jezelf: de feestdagen zijn een kans om te kiezen voor echte verbinding, innerlijke rust en momenten van plezier — zonder verdoving.
Je mag zeker nog cheers zeggen maar ga na of dit echt altijd met verdovende middelen hoeft te zijn.
Fijne Kerst gewenst aan iedereen!
Flo - RE-KLIK
Reactie plaatsen
Reacties